السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
643
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
بدين جا نيست كه چنين فردى به معبود خود مىگويد : اى خدا من ! و اى معبود من ! تو در انكار الوهيت خودت راه خطا مىپيمايى ، و در نفى خداييت اشتباه كرده ، و از طريق صواب منحرف مىباشى ! ! و تو خدا هستى ، ولى خودت نمىدانى ! و بالاخره تو خدا هستى گرچه خودت اين مقام را نپذيرى ! ! آيا كدام عاقل مىتواند چنين مطلبى را تصديق كند ؟ و آيا در دوران تاريخ بشريّت نظير اين مطلب ديده شده است ؟ ! آرى گاهى ممكن است كه يك عدّه به الوهيت يك فرد معتقد گردند كه او به اين نسبت راضى نباشد و خود او منكر اين مقام گردد ، ليكن اين نوع عقيده در بارهء يك فرد پس از دوران زندگى و بعد از مرگ وى ، امكانپذير است ، نه در دوران حيات و زندگيش ، مثل آنچه كه در بارهء عيسى بن مريم ( ع ) و در بارهء خود على بن ابى طالب ( ع ) پس از دوران حياتشان بوجود آمده است . ولى عقيده به الوهيت يك شخص ، در حال حيات و زندگى وى ، در صورتى كه اين شخص به اين عقيده و گفتار راضى نباشد ، و آن را تكذيب كند ، و پيروانش را شديداً مورد ملامت و توبيخ قرار دهد ، چنين جريانى نه تا به حال بوقوع پيوسته و نه در آينده واقع خواهد شد . آخرين اشكال اشكال آخر در اين مورد آن است كه اين حوادث مهم ، اگر واقعيّت داشت و اگر از اصالت و صحّت برخوردار بود ، چگونه بر مورّخين معروف مخفى مانده ، و مشهورترين و با سابقهترين تاريخنگاران كه نام چند تن از آنها را ذيلًا مىآوريم ، در كتابهاى خود كوچكترين اشارهاى به اين حوادث ننمودهاند ، و يادى از سوزاندن اين افراد نكردهاند مانند : 1 ) ابن خياط درگذشتهء 240 ه - . 2 ) يعقوبى درگذشتهء 284 ه - . 3 ) طبرى درگذشتهء 310 ه - .